شاعیر: تورکەمیر (١٧٥٠-١٨٢٠)
زمان: کوردیی گۆرانی
قاڵب: مەسنەوی
کێش: ١٠ بڕگەیی
کەلەباد
ھانای کەلەباد! باد بەھاران
وەلیعەھد وەشت ئەوکێڵ واران
شکووفەی سەرچڵ شەکەرچەی داران
گوڵپاش، گوڵڕێز، گوڵ بەزرکاران
یەخپاش، یەخبەن، بەڵاغ باخان
شەنیار خەرمان سەلج سەر داخان
قەدیم قەراوڵ ئێڵچی «نووڕێ» دەشت
بەردولعەجووز کەر واردی بەھەشت
قبلەی موشتاقان، مایەی بەرەکەت
ژە کەی قبلە وە باز کەر حەرەکەت
لە دەشت و دامان، کوان و گێڵگەشت
بدەمن شەمیم خاک نەجەف ڕەشت
ڕخ ماڵ وە مەعجەر ڕووی ڕەوزەی حەرەم
وەو زەریح بوو مشک شای ساحێبکەرەم
ژەو دیار وەرگەرد وەی وڵاتەوە
وەی کا و کوان خۆم خڵاتەوە
دەم بدەم وەبان بەرزیی بایران
جەوڵانگە و جێگەی وەحشی وایران
سەرتاسەر زەمین، دەشتان وەشتان
تار عەنکەبووت باف تافتەی ڕووی کەتان
کوورەی گوڵاڵان کوولیدەی حووردان
ساف بییەن ژە دەست موغەیلان زەردان
تڵیفەی تێژاو تاف دەروینان
مەیل بەستەن ژە مل میناگەردەنان
مانوو وە سەرای سرنی و تووزەری
مەر جەڵای جەڕار جەنگجووی جەوھەری
تەخت پا چەمەن، پاک تەڵاکاری
چەمەن چوی لەرزان ماک مرواری
مالان وە مەقام موسیقا ماتن
مووران ھەمتەزار، گشت چەمەڕاتن
یە چ فکرێوەن نە نەزەر داری؟
زار زەمینەن بێ توو نە خواری
مەر سابق ساڵان ژە یادت چییەن؟
کەلەباد ئیمساڵ فریادت نییەن
بوورێ وە حاجەتێ قبلەگای حاجات
وەختێ وارد بییەن وەرژە موناجات
پەیاپەی پاچەی پاھەردان تەی کەر
زھوور زقوم زمسان پەی کەر
ھەم بوورێوە چوی ھەردەجاران
وە ئیمداد مەوج مەتەر وەھاران
کاوان کول حەسرەت تووشان ھا نە دڵ
شایەت وەردارەن سەر ژە خاک و گل
نەورووز گوڵ ھێمان غەلتان وە خاکەن
ژەی جەھەت جامەی جەرگش چاکچاکەن
جای سووسەن ھیچ جا دیاری نییەن
وە تەختەی یەخبەن حساریی بییەن
ئەسرین نەسرین، نەسرین نەوەردە
ڕایەحەی ڕەیحان شەونم پەروەردە
سووز سەر چیمان خەزاڵ تێ چەردە
سەحن کافووری پووشان چوی پەردە
باڵ بەڕەزا چەتر چویران
سمسا، مەفرا، مەرتەع سویران
شەوق شەقایق، زەردیی زەنبەق گوڵ
گوڵڕێزان گوڵ، چەھچەھەی بوڵبوڵ
گردیی گوڵاڵان بوو چوی قەرەنفڵ
تەمامی تاسەی تووشان ھا نە دڵ
تا کەی موجاور مڵک دامانی
خەفتەی خاک پاک جای ئیمامانی
ژەو وەختە کە باد خەزانخێز خێزا
پەی عەزم خارەت خەزان ورێزا
شەش مانگە مەردوم وە شەشدەر ماتن
ژە جەور دەیجوور گشتیان کشماتن
دەی سەد ڕەنگ جەوشەن جوویای جەنگ ڕەنەن
سەبەق ژە سکین سەوھان سا سەنەن
پریشەی پرشنگ شیر مێو میوە
شەمس خاوەر شەوق ھوەر بییەن لێوە
نەخڵ نمایان نوو خێزان نوو
بەقاوشەجەر کشمیری ئاژوو
نارنج ناربەن، ڕومان، ڕوتەب
دوحەتوڕوتەب، زینەتوحەتەب
گیز و گوڵ ئەرجەن، گوێژ و ئەوگەزوو
توی وە توی دەڕە، ڕملە و ڕەزوو
خەلیف و خەیمە، خەزاڵەی خوەشبوو
عەلەف ئەروان، ئەرخەوان زوو
باڵ وە شەفتاڵوو، شەن و دەن و داخ
ژە جەور زھوور زمھەریر دوڕساق
بەیوو میوەدار، سەمەر چوین خاسە
چەنگ وەستەن ژە دەست ڕێزە ئەڵماسە
ھەفت ڕووژ مەنەن ھوەر چوودە برج حووت
بەردوعەجووز کییەن وە یانەی یاقووت
ژە جەھد جەرەنگ جەھد سولج سەرد
یەم کەردەن وە یاس، یەم بوان ویەرد
مرخ زەڕین باڵ ھا نە برج قەوس
قەوس بەردەن وە گیان گیانەوەران تەوس
ھا برج ئاخر ئینتھای قەوسە
ئەی ڕووژە زھوور زوقومەی پەوسە
ھەفت ڕووژ مەنەن چوو وە برج ماھی
ئاو لە کووساران ڕاھی بوو ڕاھی
وەحش و تەیر و جن، مەل و مار و موور
باڵدار و بێباڵ، زووردار و بێزوور
چەمدار و بێچەم، چەمەڕای ڕاتەن
عالەم مونتەزر نەفخەی نجاتەن
کەلەباد ھەرچەن توو حەقێ داری
نزیک ئەو کەعبەی پەروەردگاری
دڵ ژە خاک پاک کەعبە نەمەنی
بەڵێ ئەمانەت با وە جار ھەنی
چوی باد شورتەی کشتی کیش یەم
زەورەقنشینان دەراری ژە خەم
شەماڵ بەخش ئەو شای شایان نجاتدەر
ڕازقومەرزووق مەحبووبوبەشەر
ئەسەدوڵڵا عەرش ئەر عالەم غاڵب
زاھیر پێش ماچان بن ئەبیتالب
حەق ئەو زاماد ئەحمەد موختار
حارس سەریر ئەوج ئیفتخار
کەلەباد ھانای باو بدەر ئەو کاو
تویڵەدرەختان بێدار کەر ژە خاو
ھەم وە زەوج زوڵف زارای بنت ئەو
قەمەر ژە شەوقش مەدرەوشوو وە شەو
وە دو گووشوارەی ھەفتەم عەرشە
چوارگووشەی گەردوون ژێشان نویربەخشە
وە حەق پەنج تەن ئال عەبایین
ئەییمەی عیزام بوو عەشەر ئیسنەیین
ژە مڵک دامان بازھەم ئاخێز کەر
جەنگ یەخبەنان ئەڵماسەڕێز کەر
بورقع کافووریی کوان پارە کەر
تەختە یەخ نە ڕووی یەم ئاوارە کەر
وەو ھەیھەیبزەن ھەڵاتە نەوەرد
وەو غورشت ڕەعد ھەژبەران زەرد
وەو تەیووم تەئم، تڵیفەی تووفت
وەو شنەی شەونم شەجەر شکووفت
شەو چەپاوڵ خان دەیجوور نە خاو کەر
زەرف زورووفات مینا چەپاو کەر
ئیسە خان دەی نە غافڵ خاوە
کەلەباد ھانای وەخت چەپاوە
وەخت سوڕنا، کووس و نەقارەوە
ھەم وە ڕەعدبەرق ئاتشپارەوە
دەی نە ڕووی دونیا سەدھەزار سەنگەر
وەسەر کڵاوان ساختەن سەنگەر
سەنگەر وە سەنگەر سامانش سا کەر
جێگەی سەنگەرش وە سووسەن جا کەر
شەوەخوێن وێنەی سەردار ڕەی کەر
خەیمەی خەزەوش وەبان نەی کەر
خەیمەی ئەبیەزش کول بێقیمەت کەر
سەنگەر وە سەنگەر سولج ھەزیمەت دەر
سەحرا و سەرزەمین وەیەک جا ساف کەر
کوان و کاوان گشت خەزراباف کەر
سەو سدات بەیوو وەسەر کڵاوان
ئاژیر کەر ئاشووی کەمەند کاوان
تویز و تەئم یەکسەر ژە زەمین بار کەر
بار خەم ژە قەڵب خەمداران تار کەر
ھەم ڕووح ڕەبیع ژەنوو تازە کەر
سەوزیی سەر چیمان بێ ئەنازە کەر
بوڵبوڵان ژە شەوق گوڵان شەیدا کەر
گوڵان ژە دڵەی گوڵ ھووەیدا کەر
شەماڵ تورکەمیر دەخیلەن وە توو
ڕووی موراجعەت باز بکەین ژەنوو
شێوازی MLA & APA بۆ شیعری سەرھێڵ
تورکەمیر. «شیعرەکانی تورکەمیر/ھانای کەلەباد باد بەھاران». ڤەژین بوکس. www.vejinbooks.com. سەردانی ڕێکەوتی ٢٠١٨/١٢/١٠.
ئەگەر لەم دەقەدا ھەڵە یان کەموکۆڕی ھەیە تکایە بۆ ئاگادارکردنەوەمان لەسەر ئەم دوگمەیە کلیک بکە: فۆرمی پەیوەندی.