چوارێنەکانی خەییام

نووسەر: ھەژار (١٩٢١-١٩٩١)
زمان: کوردیی ناوەندی
قاڵب: دەفتەری شیعر
تۆمار کراو لە ڤەژین بوکسدا: 250 لە کۆی 250
100 %

چاپەکان

  • ع‍م‍رب‍ن‌ اب‍راه‍ی‍م‌ خ‍ی‍ام‌، خ‍ەی‍ی‍ام‌ ب‍ە ک‍وردی‌، وەرگێڕاوی ھەژار، ت‍ه‍ران‌: س‍روش‌ (ان‍ت‍ش‍ارات‌ ص‍دا و س‍ی‍م‍ا)، ١٩٩١ (۱۳۷۰).
  • چوارێنەکانی خەییام، وەرگ‍ێڕاوەی‌ ع‍ب‍دال‍رح‍م‍ن‌ ش‍رف‍ک‍ن‍دی‌ (ھەژار)، ت‍ه‍ران‌: صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران، انتشارات سروش‏، ٢٠٠٤ (۱۳۸۳). ISBN 964-376-140-1‬‏‫‏‏‏ ، چاپی چوارەم ISBN 978-964-376-456-2
  • چوارێنەکانی خەییام، وه‌رگێڕاوی: ھه‌ژار، نویسیار: ماجد مردۆخ ڕۆحانی، سلێمانی: په‌خشانگای ئازادی، ٢٠٠٨.
  • خەییامی ھەژارانه: چوارینە فارسی و کوردییەکانی خەییام و ھەژار، لێکۆڵینەوەی سەلا‌حەددین ئاشتی، تهران: کوله‌پشتی‏‫، ٢٠١١ (۱۳۹۰).‬ ISBN 978-600-5816-96-9
  • چوارێنەکانی خەییام، وه‌رگێڕاوی: ھه‌ژار، نویسیار: ماجد مردۆخ ڕۆحانی، سنە: کانی کتێب، ٢٠١٣. ISBN 978-600-7968-24-6
  • چوارێنەکانی خەییام، وەرگ‍ێڕاوەی‌ ع‍ب‍دال‍رح‍م‍ن‌ ش‍رف‍ک‍ن‍دی‌ (ھەژار) ؛ خوشنویس شهرام شمسی. سەقز: شهرام شمسی، ٢٠١٤ (‫۱۳۹۳).‬ ISBN 978-600-04-0844-2

ناوەرۆک

تێبینی: لەوەدا کە ھەندێک لە چوارێنەکان بە ڕاستی شیعری خەیام بن، گومان ھەیە.

ناونیشانوەرگێڕراو لە
چوارێنەکانی خەییام/ئاخ خۆزگە لە مردنا بە مەی شۆراومچون درگذرم، به باده شویید مرا
چوارێنەکانی خەییام/ئای خۆزگە ببایە جێگە بۆ سانەوەیەکای کاش که جای آرمیدن بودی
چوارێنەکانی خەییام/ئۆخەی کە نەما باوی خەیاڵی خاڵیعید آمد و کارها نکو خواهد کرد
چوارێنەکانی خەییام/ئەستێرە و مانگ و ڕۆژ لە عاسمانانناجرام که ساکنان این ایوانند
چوارێنەکانی خەییام/ئەستێرە ھەمووی ئەگەر درشت و وردنآنان که فلک‌ریزۀ دهر آرایند
چوارێنەکانی خەییام/ئەم بادەیە گیانە چۆتە لاشەی پیاڵەمی لعل مذابست و صراحی کان است
چوارێنەکانی خەییام/ئەم بوون و ژیانەی ھەیە چۆن ڕووی داوە؟این بحر وجود آمده بیرون ز نهفت
چوارێنەکانی خەییام/ئەم جارە پەڵاسی شەرم و دین پارە دەکەمامشب می جام یک‌مَنی خواهم‌ کرد
چوارێنەکانی خەییام/ئەم خەڵکە لە کارگای خودا دێتە دەرێدارنده چو ترکیب طبایع آراست
چوارێنەکانی خەییام/ئەم پیاڵە وتی کە ھاتە سەر لێوانماز کوزه‌گری کوزه خریدم باری
چوارێنەکانی خەییام/ئەم ژینە کە ڕابرێ چ شیرین و چ تاڵچون عمر به سر رسد چه بغداد و چه بلخ
چوارێنەکانی خەییام/ئەم کۆنە سەراوپەردە کە دنیای ناوەاین کهنه رباط را که عالم نام است
چوارێنەکانی خەییام/ئەم گۆزە وەکوو من بووە دڵدار و ھەژاراین کوزه چو من عاشق زاری بوده است
چوارێنەکانی خەییام/ئەم گۆزە کە جێ ئاوی کرێکارێکەاین کوزه که آبخواره مزدوری است
چوارێنەکانی خەییام/ئەم ھاتن و چوونی ئێمە چی لە دوایە؟از آمدن و رفتن ما سودی کو
چوارێنەکانی خەییام/ئەو جوانە کە خۆم دەڵێم بەتەنیا جارێدر فصل بهار اگر بتی حور سرشت
چوارێنەکانی خەییام/ئەو خوایە کە گەردوون و زەوی بەرپا کردآنکس که زمین و چرخ و افلاک نهاد
چوارێنەکانی خەییام/ئەو ڕۆژە خودا سانی گیانی ڕاناایزد چو گل وجود ما می‌آراست
چوارێنەکانی خەییام/ئەو ڕۆژە کە مردووم و لە دنیا نابمدر پای اجل، چو من سرافکنده شوم
چوارێنەکانی خەییام/ئەو کۆشکی ملەی دەکرد دەگەڵ عاسمانێآن قصر که با چرخ همی‌زد پهلو
چوارێنەکانی خەییام/ئەی تەکیەنشین شێخی بە سۆرە و تۆرە!ای مفتی شهر ز تو پر کارتریم
چوارێنەکانی خەییام/ئەی خوایە لە کارت سەری زانا گێژەیا رب! تو جمال آن مه مهرانگیز
چوارێنەکانی خەییام/ئەی خوایە چ بێوەفایە ئەم دنیایەای چرخ فلک خرابی از کینه تست
چوارێنەکانی خەییام/ئەی شووشە بنازم بە دڵی خاوێنتصبح است، دمی بر می گلرنگ زنیم،
چوارێنەکانی خەییام/با ھەستم و چاومەست و مەیێکی جوور کەمبرخیزم و عزم باده ناب کنم
چوارێنەکانی خەییام/بارانە دڵۆپێکی ڕژا دەریاوەیک قطره آب بود با دریا شد
چوارێنەکانی خەییام/باش ڕێگەی ئەچووم یا خۆ گلابم ڕابردتا بازشناختم من این پای ز دست
چوارێنەکانی خەییام/بایی مەبە بە ژیان و کەمێ ڕامێنەبر چشم تو عالم ارچه می‌آرایند
چوارێنەکانی خەییام/بشبووبێ وەفا ئێستە وەجاخی کوێرەدرده می لعل لاله‌گون صافی!
چوارێنەکانی خەییام/بوولێڵە کە ھات مەپرسە کەنگێی ساڵەهر گه که طلوع صبح ارزق باشد
چوارێنەکانی خەییام/بڕوات کە بە دنیایە لەتەکما بە دەمێای دیده اگر کور نی گور ببین
چوارێنەکانی خەییام/بۆ ئاوی شەوێ گۆزەشکاوێک لامەاین کاسه که بس نکوش پرداخته‌اند
چوارێنەکانی خەییام/بۆ بیری بەھەشت و ئاگرێ کەوتییە چاڵکس خلد و جحیم را ندیده‌است ای دل!
چوارێنەکانی خەییام/بۆ دەردی دەروون و کوڵی دڵ مەی چاکەمی خور که مدام راحت روح تو اوست
چوارێنەکانی خەییام/بۆ ژانی دڵان ھەر مەیە دەرمانی بێیک جرعهٔ می، ملک جهان می‌ارزد
چوارێنەکانی خەییام/بۆ گۆزە کڕین دەچوومە لای گۆزەکەرێکدر کارگه کوزه‌گری کردم رای
چوارێنەکانی خەییام/بۆ ھاتمە سەر زەوی و لەبەرچی چوونم؟از آمدنم نبود گردون را سود
چوارێنەکانی خەییام/بۆم بان کەنە مەیگێڕەکە: با مەی بێنێیک جرعه می کهن ز ملکی نو به
چوارێنەکانی خەییام/بیر کەم بتەنە! ڕایەڵەکەت بێ پۆیەبر چرخ فلک هیچ کسی چیر نشد
چوارێنەکانی خەییام/بیرت دێ عەبای پێوەبوو جێ باری لمت؟ای رفته و باز آمده و چُم گشته!
چوارێنەکانی خەییام/بیستوومە بەھەشتێ ھەیە حۆری تێداگویند بهشت و حورعین خواهد بود
چوارێنەکانی خەییام/بێ خەم بە! ژیان ھەلێکە ھاکا مردیدریاب که از روح جدا خواهی رفت
چوارێنەکانی خەییام/بێ دڵبەر و مەی تەمەن بەسەرچوون ھیچەدوران جهان بی می و ساقی هیچ است
چوارێنەکانی خەییام/بێھوودەیە بیر و خەم دڵت خۆش کە برابر لوح نشان بودنی‌ها بوده‌است،
چوارێنەکانی خەییام/بێھوودەیە بەس لە سەر مە خۆ بنوێنەهر یک چندی یکی برآید که منم
چوارێنەکانی خەییام/بە خوێندنەوە کراوە فرچک گیانمهرگز دل من ز علم محروم نشد
چوارێنەکانی خەییام/بەخشین لە گوناھ و ھەڵە چاوپۆشینەیارب! تو کریمی و کریمی کرم است
چوارێنەکانی خەییام/بەس گێژ بە لەناو پێنج و شەش و حەوت و چوارای آمده از عالم روحانی تفت
چوارێنەکانی خەییام/بەس ھەڵبخولێ بە دەوری پیس و پاکاتا چند اسیر رنگ و بو خواهی شد
چوارێنەکانی خەییام/بەھرەی چ وەدەست کەوت لە بوونمان گەردوون؟از آمدنم نبود گردون را سود
چوارێنەکانی خەییام/تا باغی گوڵی بەخت و جوانیت لەبەرەاکنون که گل سعادتت پربار است
چوارێنەکانی خەییام/تا کەنگێ خەریکی پێنج و چواران مەیگێڕ!تا چند حدیث پنج و چار ای ساقی
چوارێنەکانی خەییام/تا ھەل ھەیە دڵخۆش بە! ژیان ڕادەبرێخوش باش كه عالم گذران خواهد بود
چوارێنەکانی خەییام/تازەم کە بە کەونەمەی! جیھانیش کەونەای دل غم این جهان فرسوده مخور
چوارێنەکانی خەییام/تای ماشەری ژین بەبێ وچان ھەڵدەکرێاین قافلهٔ عمر عجب می‌گذرد
چوارێنەکانی خەییام/تیرێژ کە بە ڕۆژ و پێل بە دەریا دریاآن روز که توسن فلک زین کردند
چوارێنەکانی خەییام/جارجارە پەنا بە مەی دەبەم ناچارمافتاد مرا با می و مستی کاری
چوارێنەکانی خەییام/جارێکی بە مەستی عەڕەبێکی پێخواسایزد به بهشت وعده با ما می کرد
چوارێنەکانی خەییام/جوانی بەپەلە و بەبێ نەوەستان ڕۆییماهی امید عمرم از شست برفت
چوارێنەکانی خەییام/حەیفم لە دڵێ دێ کە بەبێ سووتمانەای وای بر آن دل که در او سوزی نیست
چوارێنەکانی خەییام/خاکێ کە لەژێر پێ و پلی شوانانەخاکی که بزیر پای هر نادانی است
چوارێنەکانی خەییام/خشتپێژی ھەتا کەنگێ بەسەر دەریاوەتا چند زنم به روی دریاها خشت
چوارێنەکانی خەییام/خوا داوی ئەناوە داوی ئەو با نادەمصیاد ازل که دانه در دام نهاد
چوارێنەکانی خەییام/خوا دەردی کە داناوە دەواشی داناندر درد شکی نیست که درمانی هست
چوارێنەکانی خەییام/خوینتاڵی مەلا بە ڕیش و پەشم و جبەوەدستِ چو منی كه جام و ساغر گيرد
چوارێنەکانی خەییام/خوێنتاڵت ئەوێ؟ ئێسکی گرانت گەرەکە؟
چوارێنەکانی خەییام/خوێنتاڵە خەم و دوژمنە خۆی لێ لادەگر یک نفست ز زندگانی گذرد
چوارێنەکانی خەییام/خۆ بەس بدە خەو کە ھۆش و بیرت پتەوەدر خواب بدم مرا خردمندی گفت
چوارێنەکانی خەییام/خۆ دوورە کتێب بگرە گەمەی منداڵەاز درس علوم، جمله بگریزی به
چوارێنەکانی خەییام/خۆ لا مەدە دەی بادە کە با بێ مەیگێڕ!آنان‌ که ز پیش رفته‌اند ای ساقی
چوارێنەکانی خەییام/خۆزگەم بە کەسێ نیشان و ناوێکی نەبووخرّم دلِ آن کسی که معروف نشد
چوارێنەکانی خەییام/خۆڵی لەشەکەم بە تایبەتی خڕ کەنەوەگر یار منید ترک طامات کنید
چوارێنەکانی خەییام/خەم بۆچی لەسەر بوون و نەبوون دادەگری؟تا کی غم آن خورم که دارم یا نه؟
چوارێنەکانی خەییام/خەو بەسیە بەیانە ھەستە چاوکاڵی شەپاڵ!وقت سحر است خیز ای مایه ناز
چوارێنەکانی خەییام/خەییام کە سەرت گەرمە بە مەی دڵخۆش بەخیام اگر ز باده مستی خوش باش
چوارێنەکانی خەییام/داخم ئەوی دێر ھات و ئەوی کەونارانافسوس که سرمایه ز کف بیرون شد
چوارێنەکانی خەییام/داخم گەلی یار و خۆشەویستان مردوونیاران موافق همه از دست شدند
چوارێنەکانی خەییام/دنیا بە دەسی دەستە کەر و گایێکەبا این دو سه نادان که چنان می‌دانند
چوارێنەکانی خەییام/دنیا وەکوو خۆیەتی و مرۆ نامێنێای بس که نباشیم و جهان خواهد بود
چوارێنەکانی خەییام/دنیات بە خەیاڵی خۆ لە توربێن ناوەگر ملک تو مصر و شام و چین خواهد بود
چوارێنەکانی خەییام/دنیایە لە کەو دە! بێگوناھێکی نییەناکرده گناه در جهان کیست؟ بگو
چوارێنەکانی خەییام/دووڕوویی بەسە ڕوو دەکەمە مەیخانەفردا علم نفاق طی خواهم‌ کرد،
چوارێنەکانی خەییام/دڵبەر کە بمانداتێ مەیێک و ماچێمی خوردن و گرد نیکوان گردیدن
چوارێنەکانی خەییام/دڵتەنگی مەرگ نابێ ئەوی لێزانەآن ذات که پرورده اسرار بود
چوارێنەکانی خەییام/دڵتەنگی ھەبێ دەبێ بە مەی ژەنگی بەرینای دوست بیا تا غم فردا نخوریم
چوارێنەکانی خەییام/دڵخۆشی دەدا مەی و دڵی خەم دەبڕێتا زهره و مه در آسمان گشت پدید
چوارێنەکانی خەییام/دڵداری چ یارە فێرە سەودای کردم
چوارێنەکانی خەییام/دۆستێکی بەڕاستی خەمڕەوێنمانە مەیەمی نوش که عمر جاودانی اینست
چوارێنەکانی خەییام/دیم پیرێ لە مەیخانە سەری دەخولاوەپیری دیدم به خانه‌ی خماری
چوارێنەکانی خەییام/دیم گۆزەکەرێک قوڕی دەشێلا دوێنێدی کوزه‌گری بدیدم اندر بازار
چوارێنەکانی خەییام/دەرد و خەمی من کە ھێشتە نەبڕاوەتەوەگرچه غم و رنج من درازی دارد
چوارێنەکانی خەییام/دەروێش وەرە! ئەم حاووحووەت بێ‌خێرەای پور خطیب گنجه‌ای پندی بپذیر
چوارێنەکانی خەییام/دەروێشیەکەمان کیسەیەکی بێ بن بووما جامه‌نمازی به سر خُم کردیم
چوارێنەکانی خەییام/دەستم کە بڕۆیبایە خودائاساییگر بر فلکم دست بدی چون یزدان
چوارێنەکانی خەییام/دەسکاری خودایە خۆم و ئاکاریشمبر رهگذرم هزار جا دام نهی
چوارێنەکانی خەییام/دەمبینی کە خەمبار و کز و داماومتا ظن نبری کز آن جهان می ترسم
چوارێنەکانی خەییام/دەنگ‌بێژ و کچێک و گۆشەیەک پەیدا کەینماییم و می و مطرب و این کنج خراب
چوارێنەکانی خەییام/زانا لە جیھان کەسێکە خەم دانەگرێایام زمانه از کسی دارد ننگ
چوارێنەکانی خەییام/زانیوتە لە حەوت و چوارەوە ھاتی کە بوویای آنکه نتیجۀ چهار و هفتی
چوارێنەکانی خەییام/زستانی ژیانە وا قەلی مەرگە قڕیافسوس که نامه جوانی طی شد
چوارێنەکانی خەییام/زستانە ھەتا ڕوو دەکەمە مەیخانەروزی ز پی گلاب می‌گردیدم
چوارێنەکانی خەییام/زۆر کۆلکە مەلا و شێخ ھەیە ڕێ دەگرن لێمدشمن به غلط گفت من فلسفیم
چوارێنەکانی خەییام/زۆر کەس ھەیە ھەر دەوێژن و نایپێژنحیی که به قدرت سر و رو می‌سازد
چوارێنەکانی خەییام/زۆری وەکوو مەی قەزاوقەدەر چاند و درووندهقان قضا بسی چو ما کشت و درود
چوارێنەکانی خەییام/زێڕ گەرچی نە سەرمەیانی پیاوی ژیرەسیم ار چه نه مایهٔ خردمندان است
چوارێنەکانی خەییام/سەرخۆش بە بە مەی لە سەر دەراوێژە کەسەرزان پیش که بر سرت شبیخون آرند
چوارێنەکانی خەییام/سەرخۆش دڵی نایە پیاڵەیەک بشکێنێاجزای پیاله‌ای که درهم پیوست،
چوارێنەکانی خەییام/سەرکۆنەکەران دەڵێن کە مەستی بادەممی نوش کنم و لیک مستی نکنم
چوارێنەکانی خەییام/شادی لەمەڕایە پنجی خەم خۆمانینماییم که اصل شادی و کان غمیم
چوارێنەکانی خەییام/شووشەی مەیەکەت بۆچی ڕژاندم خوایەابریق می مرا شکستی ربّی!
چوارێنەکانی خەییام/شێخ ویستی لە دەردی یار و مەی چا بمەوەگویند هر آن کسان که با پرهیزند
چوارێنەکانی خەییام/شێخێ بە ژنی خراپی گوت: بێ شەرمی!شیخی به زنی فاحشه گفتا: پستی!
چوارێنەکانی خەییام/شەو فێنک و دەر سەوز و وەھا مانگەشەوێساقی گل و سبزه بس طربناک شده‌ست
چوارێنەکانی خەییام/فەرمووتە عەزابم ھەیە ترس و لێ بێگویی‌ که‌ تو را عذاب‌ خواهم‌ فرمود
چوارێنەکانی خەییام/لاوێچێ لە مەی سەد دڵ و سەد دین دێنێیک جام شراب صد دل و دین ارزد
چوارێنەکانی خەییام/لێم بۆتە مەتەڵ بەھەشتە جێگەی حوورەگویند بهشت و حور و کوثر باشد
چوارێنەکانی خەییام/لە نوێنی گڵا پەکوو کە نوستوو زۆرن!بر بستر خاک، خفتگان می‌بینم
چوارێنەکانی خەییام/لەشناسک و لاوچاکی وەھا ھەن کچ و کوڕجامی است که عقل آفرین می‌زندش
چوارێنەکانی خەییام/لەم بیرە کە چین نھێنی پشتی پەردەدر پرده اسرار کسی را ره نیست
چوارێنەکانی خەییام/لەم بێخەبەری خۆمە کەساس و ماتمآورد به اضطرارم اول به وجود
چوارێنەکانی خەییام/لەم جەغزە کە شوێنی ھاتوچۆی ھەموانەدر دایره‌ای که آمد و رفتن ماست
چوارێنەکانی خەییام/لەم خانە دوو دەرگانە کە پێت تێ ناوەچون حاصل آدمی در این دیر دو در
چوارێنەکانی خەییام/لەم ڕێگە درێژەوە کە مەرگی ناوەاز جمله رفتگان این راه دراز
چوارێنەکانی خەییام/لەم ھاتنە بێھودەیە بیرم شاشەچون آمدنم به من نبد روز نخست
چوارێنەکانی خەییام/لەو کۆشک و سەرایەدا کە جەم جامی گرتآن قصر که جمشید در او جام گرفت
چوارێنەکانی خەییام/مانگی ڕەمەزان نزیکە پێمان ئێژن:گویند که ماه رمضان گشت پدید
چوارێنەکانی خەییام/مردن چییە؟ کەس تێنەگەیی تا وێستاکس مشکل اسرار اجل را نگشاد
چوارێنەکانی خەییام/مردووی بەرە مەیخانە ڕوحی تێدایەیک جرعه می کهن ز ملکی نو به
چوارێنەکانی خەییام/مەڕوانە پەشێو و لێوبەبارم نە کەممآن کس که به خوبان لب خندان دادست
چوارێنەکانی خەییام/مەی بیرەوەری چاخی جوانی خۆمەامروز که نوبت جوانی من است
چوارێنەکانی خەییام/مەی تێکە! وەخۆ! دەرفەتە؛ ھاکا مردیمی خور که به زیر گل بسی خواهی خفت
چوارێنەکانی خەییام/مەی تێکە! ھەرایە پێم دەڵێن: بێ دینەدر میکده جز به می وضو نتوان کرد
چوارێنەکانی خەییام/مەی کووپەیەک و گۆشت و مەزە و نانی گەنمگر دست دهد ز مغز گندم نانی
چوارێنەکانی خەییام/مەیخانە دەگەڵ ھەمدڵ و ھەمدەم خۆشەگر باده خوری تو با خردمندان خور
چوارێنەکانی خەییام/مەیخانەپەرست نەبووم و تووشت کردم
چوارێنەکانی خەییام/مەیخۆر کە نەبن کاول ئەبن مەیخانەآباد خرابات ز می خوردن ماست
چوارێنەکانی خەییام/مەیخۆرەوە بم بە تۆ چی؟! تووڕەی بۆ چی؟با من تو هر آنچه گویی از کین گویی
چوارێنەکانی خەییام/مەیخۆرەوە نی و لە ئێمە ھاتوویە گەمەیگر می نخوری طعنه مزن مستان را
چوارێنەکانی خەییام/مەیخۆرەوەکان دە وەرن و ساز دەین کۆڕێ!من می خورم و هرکه چو من اهل بود
چوارێنەکانی خەییام/مەیگێڕ بگە پێم! لە بێ مەیی ماڕووتمای هم‌نفسان مرا ز می قوت کنید
چوارێنەکانی خەییام/مەیگێڕ بە دوو چاوە مەستەکانت مەستم
چوارێنەکانی خەییام/مەیگێڕ بە سەرت پردی سیڕاتیش کەڵەکەدر سر هوس بتان چون حورم باد
چوارێنەکانی خەییام/مەیگێڕ دە وەرە بە خێری چاوی کاڵتبرخيز و بده باده! چه جای سخن است؟
چوارێنەکانی خەییام/مەیگێڕ لە مە بڕوانە بە سیلەی چاوێچون کار نه بر مراد ما خواهد بود
چوارێنەکانی خەییام/مەیگێڕ مەیە بەرباری خەمان؛ مەی با بێساقی، قدحی که کار عالم نفسی‌است
چوارێنەکانی خەییام/مەیگێڕ وەرە بۆم تێکە ئەوا نیوەشەوەتا کی ز چراغ مسجد و دود کنشت؟
چوارێنەکانی خەییام/مەیگێڕ وەرە بۆم تێکە! دڵم زۆر تەنگەیاقوت لبا! لعل بدخشانی کو؟
چوارێنەکانی خەییام/مەیگێڕ وەرە بەرماڵ و جبەی دەفرۆشمما افسر و خان و تاج کی بفروشیم
چوارێنەکانی خەییام/مەیگێڕ وەرە دەس مەگێڕەوە مەی بێنە!ز آن می که حیات جاودانی‌است، بخور!
چوارێنەکانی خەییام/مەیگێڕ وەرە لام چ دەربەسی بەدناویم؟ساقی! غم من بلند‌آوازه شده‌است
چوارێنەکانی خەییام/مەیگێڕ وەرە مەی ئاڵ بدە با بینۆشمماییم خریدار می کهنه و نو
چوارێنەکانی خەییام/مەیگێڕ وەرە مەی بێنە! زەبوونی بۆ چی؟از بودنی ای دوست چه داری تیمار
چوارێنەکانی خەییام/مەیگێڕ وەرە گا زەوی لە پشتە بە مە چی؟فصل گل و طرف جویبار و لب کشت
چوارێنەکانی خەییام/مەیگێڕ وەرە! ئەم ھۆشە بە کارم نایەبرخیز و بیا بتا برای دل ما
چوارێنەکانی خەییام/نازدارە! بەھارە، سەوزەیە دەم‌ ئاوەبر گیر پیاله و سبو ای دلجوی
چوارێنەکانی خەییام/ناچاری ئەشێ باری مەرگ ھەڵبگریچون مردن تو چارهٔ یکبارگی است
چوارێنەکانی خەییام/نەیخۆی و نەپۆشی ئەدی بۆچیت کۆشی؟آن مایه ز دنیا که خوری یا پوشی
چوارێنەکانی خەییام/وا باشە پەنا بەرینە بەر مەیخانەمی خور که ز دل کثرت و قلت ببرد
چوارێنەکانی خەییام/وا جێژنی بەراتە و شەوی ڕۆزیدانەتا چند ز ياسين و برات؟ ای ساقی!
چوارێنەکانی خەییام/وا مانگە وەسەرکەوت لە سووچی ئاسۆمهتاب به نور دامن شب بشکافت
چوارێنەکانی خەییام/وا چاخی گوڵە و دار و دەوەن گوڵپۆشەدنیا نه مقام ماست نه جای نشست
چوارێنەکانی خەییام/وەبزانە جیھان بە ئارەزووی تۆ دەگەڕێدنیا به مراد رانده گیر! آخر چه؟
چوارێنەکانی خەییام/پاک ھاتمە سەر زەوی و دەڕۆم ناپاکمپاک از عدم آمدیم و ناپاک شدیم
چوارێنەکانی خەییام/پرسی لە مراوی ماسییەکی لابرژاوبا بط می‌گفت ماهیی در تب و تاب
چوارێنەکانی خەییام/پرسیم و نواڕیم و گەڕام لێر و لەوێنتوان دل شاد را به غم فرسودن
چوارێنەکانی خەییام/پشکووتووە گوڵ چ دیمەنێ شەنگی ھەیەدر دهر چو آواز گل تازه دهند
چوارێنەکانی خەییام/پڕژاندی ھەور لە دەشت و دەر بارانیابر آمد و باز بر سر سبزه گریست
چوارێنەکانی خەییام/پیاوانێ بە ژیری و ھونەران دڵخۆشنآنان که به کار عقل در می‌کوشند
چوارێنەکانی خەییام/پیرم و ئەوەتەی لە بیرمە ژینم تاڵەتا کی غم آن خورم کزین چرخ کهُن
چوارێنەکانی خەییام/پێشی من و تۆش ڕۆژ و شەوێک بوون کاکەپیش از من و تو لیل و نهاری بوده است
چوارێنەکانی خەییام/پێک نایە ھەتا سەر لە جیھانا گیر بوونچون نیست مقام ما در این دهر مقیم
چوارێنەکانی خەییام/پەنجەی گوڵی ڕوومەت‌گوڵەکەم گوڵچینەمی خور! که سمن بسی سیا خواهد شد
چوارێنەکانی خەییام/پەندێکی مناڵەکەت بدە مامەی پیر!ای پیر خردمند پگه‌تر برخیز
چوارێنەکانی خەییام/چ کراوە بەرێ؟ نە تۆ ھەڵیدێنی نە مناسرار ازل را نه تو دانی و نه من
چوارێنەکانی خەییام/چاوبەستیی فەلەک دەستی بڕیم کوێرانەافلاک که جز غم نفزایند دگر
چوارێنەکانی خەییام/چاوجوان دە مەڕۆ! تێری دڵم بتبینمبا سرو قدی تازه‌تر از خرمن گل
چوارێنەکانی خەییام/چاوجوان نە دەمی خەوە؛ دە ھەڵبێنە سەرێ!زان کوزه‌ی می که نیست در وی ضرری
چوارێنەکانی خەییام/چاوجوان وەرە لام بە خەم بڵێ بەو لاوەای دل چو زمانه می‌کند غمناکت
چوارێنەکانی خەییام/چاوجوانە بەیانە و کەڵەشێر دەخوێنێهنگام سپیده‌دم خروس سحری
چوارێنەکانی خەییام/چاوم لە لکی ھومێدە بۆم دانایەبر شاخ امید اگر بری یافتمی
چوارێنەکانی خەییام/چاوم کە بە گریانەوە بوو یار تاوێمعشوقه که عمرش چو غمم باد دراز
چوارێنەکانی خەییام/چاومەستە! دە ھەستە بێرە لام خونچەگوڵم!تا چند اسیر عقل هر روزه شویم
چوارێنەکانی خەییام/چم بیستووە لەم جیھانە یان چم دیوەاز جرم گل سیاه تا اوج زحل
چوارێنەکانی خەییام/چم داوە لە کفر و چم داوە لە دین؟ من ژیرممی خوردن و شاد بودن آیین منست
چوارێنەکانی خەییام/چووکێک لە کەلاوەیەک لەبەر لابایێمرغی دیدم نشسته بر بارهٔ طوس
چوارێنەکانی خەییام/چۆن تۆبە لە مەی دەکەی ھەتا مەی مابێ؟!توبه مکن از می اگرت می باشد
چوارێنەکانی خەییام/چیتە لەگەڵ ئەم جیھانە کەوتوویە ملە؟گر شاخ بقا ز بیخ بختت رست است
چوارێنەکانی خەییام/ڕابرد تەمەنم ھەموو بە نافەرمانیگر گوهر طاعتی نسفتم هرگز
چوارێنەکانی خەییام/ڕابوێرە بە سەربەرزی بە نان و ئاوێکیک نان به دو روز اگر بود حاصل مرد
چوارێنەکانی خەییام/ڕابوێرە دڵت خۆش کە! چما خەم لەبەریاین عقل که در ره سعادت پوید
چوارێنەکانی خەییام/ڕاستت دەوێ کاکە؟ لێم ببیسی چاکەای دوست حقیقت شنو از من سخنی
چوارێنەکانی خەییام/ڕامان و کزیی بەسە وەرە مەی تێکە!ای دل همه اسباب جهان خواسته گیر
چوارێنەکانی خەییام/ڕۆزی و تەمەنت پتر بکەی ناتوانیچون روزی و عمر بیش و کم نتوان کرد
چوارێنەکانی خەییام/ڕۆژ گەورەیە چۆن بە تۆپەقوڕ وەیشێرمخورشید به گل نهفت می‌نتوانم
چوارێنەکانی خەییام/ڕۆژگارێ مرۆ تیا ژیابوو ڕابرداین یک دو سه روز نوبت عمر گذشت
چوارێنەکانی خەییام/ڕۆیین و زەمان پەشێو و ئاڵۆزاوەاسرار جهان، چنان که در دفتر ماست
چوارێنەکانی خەییام/ڕێم کەوتە گوڵستانەوە لای بولبولی مەستچون بلبل مست راه در بستان یافت
چوارێنەکانی خەییام/ژیانت چییە؟ تا چووک و شلی شاگردییک چند بکودکی باستاد شدیم
چوارێنەکانی خەییام/کاتێ لە زەوی وەنەوشە سەر دەردێنێهر گه که بنفشه جامه در رنگ زند
چوارێنەکانی خەییام/کاروانە ژیان گەرەک بەلەز بم ڕاکەمبر پشت من از زمانه تو میاید
چوارێنەکانی خەییام/کوا مەی؟ بڕەوێ خەم و خەیاڵ و خەوەکەمخوش باش که غصه بیکران خواهد بود
چوارێنەکانی خەییام/کێ تا سبە دڵنیایە بۆ مان و نەمانچون عهده نمی‌شود کسی فردا را
چوارێنەکانی خەییام/کێ ڕۆژی بەرێ قوڕی منی شێڵاوە؟یارب تو گِلم سرشته‌ای؛ من چه کنم؟
چوارێنەکانی خەییام/کێ ڕەنجی ژیان ئەکێشێ ئازایە کوڕەاز رنج کشیدن آدمی حر گردد
چوارێنەکانی خەییام/گایێکە لە عاسمان و ناوی کۆیەگاویست در آسمان و نامش پروین
چوارێنەکانی خەییام/گریا گوڵێ بۆ گوڵاو سەر ئاگر نریاگُل گفت به از لقای من رویی نیست
چوارێنەکانی خەییام/گوڵ یاخە دەکاتەوە بەرامبەر بە شنەبنگر ز صبا دامن گل چاک شده
چوارێنەکانی خەییام/گۆزێک لە دەسم شکابوو ئەو گریا بۆم:بر سنگ زدم دوش سبوی کاشی
چوارێنەکانی خەییام/گۆڕخانەنشینان کە لەبن سەرپۆشناین اهل قبور خاک گشتند و غبار
چوارێنەکانی خەییام/گۆڕھەڵکەنی من لە ھیچ و پووچ دڵخۆشناز تن چو برفت جان پاک من و تو
چوارێنەکانی خەییام/گۆیا لە بەھەشت مشەی فشە و خۆراکەگویند کسان بهشت با حور خوش است
چوارێنەکانی خەییام/گۆیا لە جەھەندەمن ئەویندار و مەستگویند مرا که دوزخی باشد مست
چوارێنەکانی خەییام/گیاشینی بەھاران ھەڕەتێ خونچە وەبێچندان که نگاه می‌کنم هر سویی
چوارێنەکانی خەییام/گیانی منە مەی کە بێ ئەوم بێ گیانممن بی می ناب زیستن نتوانم
چوارێنەکانی خەییام/گیراوە قوڕم خرامە قالب خشتمتا خاک مرا به قالب آمیخته‌اند
چوارێنەکانی خەییام/گێژی لە خەیاڵات و گلەی بەختی ڕەشتزان پیش که نام تو ز عالم برود
چوارێنەکانی خەییام/گەردوون بەدزی دوێنێ لەلام درکانیدر گوش دلم گفت فلک پنهانی
چوارێنەکانی خەییام/گەردوون لە سەریدایە خەیاڵێ بۆمانمی‌خور که فلک بهر هلاک من و تو
چوارێنەکانی خەییام/گەردوون مەیەکەی مەرگە جیھان مەیخانەدر دایرهٔ سپهر ناپیدا غور
چوارێنەکانی خەییام/گەردوون وەکوو دێو بەراوەژوون ئاکاریچون نیست در این زمانه سودی ز خرد
چوارێنەکانی خەییام/گەردوون وەکوو منداڵە لەبەر بێکاریما لعبتکانیم و فلک لعبت‌باز
چوارێنەکانی خەییام/گەردوون چتە؟ کێ بێفەڕە ڕووت لێناوەای چرخ! همی خسیس را چیز دهی
چوارێنەکانی خەییام/گەردوون کە بە زانیاری بکردا کاریگر کار فلک به عدل سنجیده بدی
چوارێنەکانی خەییام/گەردوون کە گەڕا دژی نیازی من و تۆچون چرخ به کام یک خردمند نگشت
چوارێنەکانی خەییام/گەردوونی چەوێڵ ھەر بە چەپیی سووڕاوەاین چرخ چو تاسی است نگون افتاده
چوارێنەکانی خەییام/گەنجت دەوێ ڕەنجی دەوێ وا ھات وا چوودر دهر کسی به گلعذاری نرسید
چوارێنەکانی خەییام/ھات و چوو بە بێھوودە مناڵی و جوانیمیک روز ز بند عالم آزاد نیم
چوارێنەکانی خەییام/ھاتن بە دەسی خۆم نەبوو ھێنایانمگر آمدنم به خود بدی نامدمی
چوارێنەکانی خەییام/ھاتوومە جیھان چم بە چ کرد؟ تێگەی: ھیچبنگر ز جهان چه طرْف بربستم؟ هیچ!
چوارێنەکانی خەییام/ھۆ مامی ھەوڕگەر! بەسە ھەڵکەی دامانهان کوزه‌گرا بپای اگر هشیاری
چوارێنەکانی خەییام/ھۆزان و بلیمەتان و بیرڕوون و پتەوآنانکه محیط فضل و آداب شدند
چوارێنەکانی خەییام/ھۆشم کە دەبێ خەفەت دڵم دەردێنێتا هشيارم طرب ز من پنهان است
چوارێنەکانی خەییام/ھێشتا لە بەھەشتا دەگەڕا بابادەم
چوارێنەکانی خەییام/ھێندێک بە خەیاڵ لە دین و ئایین ژیرنقومی متفکرند اندر ره دین
چوارێنەکانی خەییام/ھەر بێنەبەرە و ھەڵخول و ھاتوچۆیەآرند یکی و دیگری بربایند
چوارێنەکانی خەییام/ھەر خاکێ ھەیە خۆڵی لەشی یارانەگردون ز زمین هیچ گلی برنارد
چوارێنەکانی خەییام/ھەر خۆڵێ کە دیت چ زۆر چ تۆزکاڵێ بووهر ذره که در خاک زمینی بوده است
چوارێنەکانی خەییام/ھەر دەرد و کوڵ و ژانە ژیانی ناوەتا کی ز غم زمانه محزون باشی؟
چوارێنەکانی خەییام/ھەر سەوزە کە تازە لەدەم ئاوێ ڕواوەهر سبزه که برکنار جوئی رسته است
چوارێنەکانی خەییام/ھەر شەو بوو لە مەیخانە دەھات ئاوازێچون لاله به نوروز قدح گیر به دست
چوارێنەکانی خەییام/ھەر پنجەگوڵێکی سوور لە گوڵزارێ بوودر هر دشتی که لاله‌زاری بوده‌ست
چوارێنەکانی خەییام/ھەر ڕێیە بڕیم گشتی ھەڵە و لاڕێیەمن بندهٔ عاصیم رضای تو کجاست؟
چوارێنەکانی خەییام/ھەر کارێ دەکەم ڕۆژی بەرێ نووسراوەبر من قلم قضا چو بی من رانند
چوارێنەکانی خەییام/ھەرچێکی ھەڵێ بەشی لە ئاوا بوونەاین چرخ چو آسیا که آسوده نشد
چوارێنەکانی خەییام/ھەرچەندی بڵێی بە بەژن و باڵا جوانمهرچند که رنگ و روی زیباست مرا،
چوارێنەکانی خەییام/ھەرکەس کە تەواوە ناتەواوی ماڵەافسوس که نان پخته، خامان دارند
چوارێنەکانی خەییام/ھەرکەس کە دەسی بە تیکە نانێ بڕەسێدر دهر هر آن که نیم نانی دارد
چوارێنەکانی خەییام/ھەوساری بە دەس خۆتە خراپە و چاکەنیکی و بدی که در نهاد بشر است
چوارێنەکانی خەییام/ھەڵسە بەسە پیشخواردن و مل کزکردنبرخیز و مخور غم جهان گذران
چوارێنەکانی خەییام/یان دەچمە بەھەشت ھۆری لەدەورم کۆ بێمن هیچ ندانم که مرا آنکه سرشت